मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या या उपक्रमात माहिती तंत्रज्ञान विभाग, दूरसंचार प्राधिकरण, आणि स्टार्लिंकचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. या करारानुसार, पुढील सहा महिन्यांत राज्यातील दुर्गम भागांतील १०,००० पेक्षा अधिक शाळा, आरोग्य केंद्रे आणि ग्रामपंचायतींना उपग्रहाद्वारे इंटरनेट सुविधा पुरवली जाणार आहे.फडणवीस म्हणाले,

“डोंगर, दऱ्या, जंगलातील पाडे, आणि ज्या गावांमध्ये आजवर नेटवर्कचा ‘E’ सुद्धा दिसत नव्हता, तेथे आता ब्रॉडबँड वेगाने इंटरनेट चालणार आहे. हा केवळ तांत्रिक करार नाही, तर ग्रामीण महाराष्ट्राच्या प्रगतीचा महामार्ग आहे.”

स्टार्लिंक ही एलॉन मस्कची SpaceX कंपनीची उपग्रह इंटरनेट सेवा आहे. पृथ्वीच्या कक्षेत असलेल्या हजारो उपग्रहांद्वारे ही कंपनी इंटरनेट सेवा पुरवते. विशेष म्हणजे, जमिनीवरील टॉवर नेटवर्कची गरज नसल्याने, डोंगराळ आणि जंगल भागातही इंटरनेट पोहोचवणे शक्य होते.कंपनीचे भारत प्रमुख जॉन मिलर म्हणाले,“महाराष्ट्राने दाखवलेले नेतृत्व आदर्शवत आहे. आम्ही ग्रामीण विद्यार्थ्यांपासून ते शेतकऱ्यांपर्यंत सर्वांना जगाशी जोडण्याचा प्रयत्न करू. यामुळे शिक्षण, आरोग्य आणि शेती क्षेत्रात अभूतपूर्व बदल घडतील.”

या करारानंतर महाराष्ट्रातील ग्रामीण शाळांमध्ये डिजिटल वर्ग (स्मार्ट क्लासरूम) सुरू होतील. शिक्षक ऑनलाइन शिक्षण घेऊ शकतील, विद्यार्थी ई-लर्निंग अ‍ॅपद्वारे जगभरातील ज्ञानाशी जोडले जातील.आरोग्य क्षेत्रातही याचा मोठा फायदा होणार आहे. तालुक्याच्या प्राथमिक आरोग्य केंद्रांना थेट जिल्हा रुग्णालयाशी जोडता येईल. डॉक्टर टेलिमेडिसिनद्वारे दूरवरच्या रुग्णांना सल्ला देऊ शकतील.ग्रामपंचायतींसाठीही ही सेवा वरदान ठरेल. ग्रामसेवकांना ऑनलाईन रेकॉर्ड, करसंकलन, योजना अर्ज इत्यादी सहजरीत्या करता येतील.

नाशिक, पालघर, नंदुरबार, गडचिरोली, गोंदिया, चंद्रपूर आणि अमरावतीसारख्या दुर्गम जिल्ह्यांतील आदिवासी पाड्यांना याचा सर्वाधिक लाभ मिळणार आहे. या ठिकाणी मुलांना ऑनलाईन शिक्षण, शेतकऱ्यांना हवामान अंदाज आणि बाजारभावाची माहिती मिळेल.आदिवासी भागात ‘ई-ग्राम प्रकल्प’ आणि ‘ऑनलाइन सरकारी सेवा केंद्रे’ सुरू करण्याचे नियोजनही करण्यात आले आहे.

“स्टार्लिंकसोबतचा करार हा महाराष्ट्राच्या डिजिटल स्वातंत्र्याचा नवा अध्याय आहे. आमचा उद्देश प्रत्येक गावात इंटरनेट पोहोचवणे आणि ‘डिजिटल साक्षरता’ निर्माण करणे आहे. ग्रामीण महाराष्ट्र आता ‘कनेक्टेड महाराष्ट्र’ बनणार आहे.”

नंदुरबार जिल्ह्यातील एका शाळेतील शिक्षक श्री. गणेश पवार म्हणाले,“आजपर्यंत आमच्या शाळेत मोबाईल नेटवर्क सुद्धा नीट मिळत नसे. आता थेट उपग्रह इंटरनेट मिळणार असल्याने ऑनलाइन क्लासेस घेणे स्वप्न नव्हे तर वास्तव होणार आहे.”शेतकरी सुधीर वाघ म्हणाले,“आम्हाला शेतीविषयक नवे तंत्रज्ञान आणि हवामानाचा अंदाज ऑनलाईन मिळू शकेल. यामुळे शेती उत्पादनात सुधारणा होईल.”

माहिती तंत्रज्ञान विभागाच्या माहितीनुसार, महाराष्ट्रात पहिल्या टप्प्यात २० जिल्ह्यांतील ५००० हून अधिक ग्रामपंचायतींमध्ये स्टार्लिंक इंटरनेट बसवले जाईल. पुढील वर्षभरात संपूर्ण राज्य या सेवेच्या कव्हरेजमध्ये येईल.राज्य सरकारने यासाठी विशेष ‘डिजिटल महाराष्ट्र मिशन सेल’ स्थापन केली आहे, जी स्टार्लिंक आणि स्थानिक प्रशासनाशी समन्वय साधेल.

या करारामुळे महाराष्ट्र खऱ्या अर्थाने डिजिटल भारताच्या दिशेने झेप घेत आहे.“डोंगर-दऱ्यांपासून आदिवासी पाड्यांपर्यंत इंटरनेटची जोडणी” हे आता फक्त स्वप्न नसून वास्तव आहे.मुख्यमंत्री फडणवीसांच्या नेतृत्वाखाली आणि एलॉन मस्क यांच्या स्टार्लिंकच्या तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने ‘डिजिटल गाव – सशक्त भारत’ ही संकल्पना आता प्रत्यक्षात उतरणार आहे.