उन्हाच्या तीव्रतेत विद्यार्थ्यांसाठी माणुसकीचा ओलावा : आवळपाडा जिल्हा परिषद शाळेत ‘आयुर्वेदिक काकडी’चे वाटप

दिव्य भारत बी एस एम न्यूज : शनिवार : दिनांक : ०७ मार्च २०२६
पळसण, सुरगाणा, दि. ७ (प्रतिनिधी : हिरामण चौधरी ):-
सध्या राज्यभरात उन्हाळ्याची तीव्रता दिवसेंदिवस वाढत असून वाढत्या तापमानामुळे सर्वसामान्य नागरिकांसह शालेय विद्यार्थ्यांनाही मोठा त्रास सहन करावा लागत आहे. कडक उन्हामुळे शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी होणे, थकवा, चक्कर येणे अशा समस्या उद्भवण्याची शक्यता वाढते. विशेषतः लहान विद्यार्थ्यांना या उष्णतेचा अधिक फटका बसतो. अशा परिस्थितीत विद्यार्थ्यांच्या आरोग्याची काळजी घेत सुरगाणा तालुक्यातील जिल्हा परिषद शाळा आवळपाडा (केंद्र – आमदा प.) येथील शिक्षकांनी माणुसकीचा आदर्श उपक्रम राबवून विद्यार्थ्यांना दिलासा दिला आहे. शाळेतील उपक्रमशील आणि विद्यार्थीप्रेमी शिक्षक आनंदा जाधव सर आणि शिवाजी गावित सर यांच्या संकल्पनेतून आणि स्वखर्चातून शाळेतील सर्व विद्यार्थ्यांना ‘आयुर्वेदिक काकडी’चे वाटप करण्यात आले. उन्हाळ्याच्या दिवसांत शरीराला नैसर्गिक थंडावा देणारे आणि पाण्याचे प्रमाण टिकवून ठेवणारे फळ म्हणून काकडीचे महत्त्व मोठे आहे. याच उद्देशाने विद्यार्थ्यांना आरोग्यदायी आणि नैसर्गिक आहार देण्याच्या हेतूने हा उपक्रम राबवण्यात आला.
उन्हाळ्यात शाळेत येणाऱ्या विद्यार्थ्यांना अनेकदा उष्णतेमुळे त्रास होतो. ग्रामीण भागातील अनेक विद्यार्थी पायी किंवा लांब अंतर चालत शाळेत येतात. त्यामुळे उन्हाच्या झळा त्यांना अधिक जाणवतात. या परिस्थितीचा विचार करून शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांच्या आरोग्याचा विचार करत हा छोटा पण अत्यंत महत्त्वाचा उपक्रम हाती घेतला. काकडी ही आयुर्वेदानुसार शरीराला थंडावा देणारी, पचनासाठी हलकी आणि शरीरातील पाण्याचे प्रमाण टिकवून ठेवणारी भाजी मानली जाते. त्यामध्ये मोठ्या प्रमाणात पाणी, जीवनसत्त्वे आणि खनिजे असतात. त्यामुळे उन्हाळ्यात काकडी खाल्ल्याने शरीरातील उष्णता कमी होण्यास मदत होते. विद्यार्थ्यांना याच आरोग्यदायी फायद्यांचा लाभ मिळावा यासाठी शिक्षकांनी स्वतःच्या खर्चातून काकडी आणून विद्यार्थ्यांमध्ये वाटप केले.
या उपक्रमादरम्यान शाळेतील सर्व विद्यार्थ्यांना स्वच्छतेचे महत्त्व, आरोग्याची काळजी आणि नैसर्गिक आहाराचे फायदे याविषयी मार्गदर्शनही करण्यात आले. विद्यार्थ्यांना उन्हाळ्यात भरपूर पाणी पिणे, फळे आणि भाज्यांचे सेवन करणे, तसेच आरोग्याची काळजी घेणे किती आवश्यक आहे याबाबत शिक्षकांनी समजावून सांगितले. या उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये आनंदाचे वातावरण निर्माण झाले. कडक उन्हामुळे थकलेल्या विद्यार्थ्यांना काकडी मिळाल्याने त्यांना नैसर्गिक थंडावा मिळाला. अनेक विद्यार्थ्यांनी शिक्षकांबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करत “उन्हाच्या या कडक तापमानात सरांनी दिलेली काकडी आमच्यासाठी अमृतासारखी वाटली,” अशा भावना व्यक्त केल्या.
आजच्या काळात शिक्षण म्हणजे केवळ पुस्तकी ज्ञान देणे एवढ्यावर मर्यादित राहिलेले नाही. विद्यार्थ्यांचे सर्वांगीण विकास, त्यांचे आरोग्य, मानसिक आनंद आणि सुरक्षितता यांचाही विचार शिक्षकांनी करणे आवश्यक आहे. जाधव सर आणि गावित सर यांनी केलेला हा उपक्रम याच विचाराचा उत्तम नमुना ठरला आहे. ग्रामीण भागातील शाळांमध्ये संसाधने मर्यादित असतात. तरीही विद्यार्थ्यांच्या हितासाठी शिक्षकांनी स्वतःहून पुढाकार घेत अशा प्रकारचे उपक्रम राबवणे ही खरोखरच कौतुकास्पद बाब आहे. शिक्षकांनी दाखवलेली ही संवेदनशीलता आणि माणुसकी विद्यार्थ्यांसाठी प्रेरणादायी ठरते.
या उपक्रमाची माहिती मिळताच परिसरातील ग्रामस्थ आणि पालकांनीही शिक्षकांचे कौतुक केले. विद्यार्थ्यांच्या आरोग्याची काळजी घेत शिक्षकांनी केलेल्या या उपक्रमामुळे पालकांमध्ये समाधानाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. अनेक पालकांनी शाळेत येऊन शिक्षकांचे आभार मानले.
पालकांनी सांगितले की, आजच्या धावपळीच्या जीवनात मुलांच्या आरोग्याकडे पुरेसे लक्ष देणे अनेकदा शक्य होत नाही. अशा वेळी शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांच्या आरोग्याचा विचार करून केलेला हा उपक्रम अत्यंत स्तुत्य आहे. त्यामुळे मुलांना शाळेत केवळ शिक्षणच नाही तर आरोग्यविषयक चांगल्या सवयीही मिळतात. या प्रसंगी शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना नियमित व्यायाम, स्वच्छता, संतुलित आहार आणि नैसर्गिक जीवनशैली याबद्दलही मार्गदर्शन केले. विद्यार्थ्यांनीही या उपक्रमात उत्साहाने सहभाग घेतला. काकडी वाटप करताना शाळेत आनंदाचे आणि उत्साहाचे वातावरण पाहायला मिळाले.जाधव सर आणि गावित सर यांचा हा उपक्रम केवळ एका दिवसापुरता मर्यादित नसून विद्यार्थ्यांच्या आरोग्याबाबत जागरूकता निर्माण करण्याचा प्रयत्न आहे. अशा प्रकारचे छोटे-छोटे उपक्रम विद्यार्थ्यांच्या जीवनात सकारात्मक बदल घडवू शकतात, असा विश्वास शिक्षकांनी व्यक्त केला.
सुरगाणा तालुक्यातील आवळपाडा जिल्हा परिषद शाळेतील या उपक्रमामुळे शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांमधील आत्मीय नातेसंबंध अधिक दृढ झाले आहेत. विद्यार्थ्यांना शिक्षकांबद्दल अधिक आपुलकी वाटू लागली आहे. शिक्षणासोबत माणुसकीची जाणीव विद्यार्थ्यांमध्ये निर्माण करणे हेच शिक्षणाचे खरे उद्दिष्ट असल्याचे या उपक्रमातून स्पष्ट झाले आहे. आजच्या स्पर्धात्मक आणि ताणतणावपूर्ण वातावरणात विद्यार्थ्यांना आधार देणारे, त्यांची काळजी घेणारे आणि त्यांच्या आरोग्याचा विचार करणारे शिक्षक समाजासाठी आदर्श ठरतात. आवळपाडा शाळेतील शिक्षकांनी दाखवलेली ही संवेदनशीलता इतर शाळांसाठीही प्रेरणादायी ठरणार आहे. एकूणच, उन्हाळ्याच्या तीव्रतेत विद्यार्थ्यांना नैसर्गिक थंडावा देण्यासाठी ‘आयुर्वेदिक काकडी’चे वाटप करून जाधव सर आणि गावित सर यांनी विद्यार्थ्यांप्रती असलेले प्रेम आणि माणुसकीची भावना अधोरेखित केली आहे. त्यांच्या या छोट्याशा पण महत्त्वपूर्ण उपक्रमामुळे शिक्षणाबरोबरच सामाजिक संवेदनशीलतेचा सुंदर संदेशही समाजापर्यंत पोहोचला आहे.
फोटो : विद्यार्थ्यांना काकडी वाटप करताना शिक्षक आनंदा जाधव सर आणि शिवाजी गावित सर.

दिव्य भारत बी एस एम न्यूज : शनिवार : दिनांक : ०७ मार्च २०२६