सुरगाण्यात राष्ट्रीय बाल स्वास्थ्य कार्यक्रमाचा मोठा दिलासा! अवघ्या २ महिन्यांच्या चिमुकल्यासह १५ बालकांवर मोफत शस्त्रक्रिया यशस्वी
दुर्गम आदिवासी भागातील बालकांना मिळाली दर्जेदार आरोग्यसेवा; हायड्रोसील, हर्निया आणि फिमोसिसवरील शस्त्रक्रिया तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या पथकाकडून यशस्वी

दिव्य भारत बीएसएम न्यूज | शुक्रवार, दिनांक 20 नोव्हेंबर 2026

भदर (सुरगाणा), प्रतिनिधी : रामभाऊ थोरात
सुरगाणा : दुर्गम आणि आदिवासीबहुल सुरगाणा तालुक्यातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांमधील बालकांना दर्जेदार आरोग्यसेवा उपलब्ध करून देण्याच्या दृष्टीने राष्ट्रीय बाल स्वास्थ्य कार्यक्रमांतर्गत (RBSK) राबविण्यात येणारा उपक्रम अत्यंत महत्त्वपूर्ण ठरत आहे. याच उपक्रमांतर्गत बुधवार, दिनांक १८ नोव्हेंबर २०२६ रोजी ग्रामीण रुग्णालय, सुरगाणा येथे आयोजित करण्यात आलेल्या तालुकास्तरीय मोफत बाल शस्त्रक्रिया शिबिरात एकूण १५ बालकांवर विविध प्रकारच्या शस्त्रक्रिया यशस्वीरीत्या करण्यात आल्या. यामध्ये अवघ्या दोन महिन्यांच्या चिमुकल्यापासून ते ११ वर्षांपर्यंतच्या बालकांचा समावेश होता. विशेष म्हणजे, या शिबिरामुळे महागड्या खासगी उपचारांचा आर्थिक भार न सोसता गरजू कुटुंबांना शासकीय आरोग्य यंत्रणेमार्फत मोफत शस्त्रक्रियेची सुविधा उपलब्ध झाली आहे.जिल्हा रुग्णालय, नाशिक, ग्रामीण रुग्णालय, सुरगाणा आणि तालुका आरोग्य अधिकारी कार्यालय, सुरगाणा यांच्या संयुक्त विद्यमाने या शिबिराचे आयोजन करण्यात आले होते. शिबिरात एकूण १५ बालकांवर यशस्वी शस्त्रक्रिया करण्यात आल्या. यामध्ये १४ मुलांचा आणि एका मुलीचा समावेश होता. या बालकांचे वय दोन महिने ते ११ वर्षे इतके होते. अनुभवी बालशल्यचिकित्सक, भूलतज्ज्ञ आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांच्या समन्वयातून संपूर्ण शस्त्रक्रिया प्रक्रिया पार पडली.
अवघ्या दोन महिन्यांच्या चिमुकल्यावर यशस्वी शस्त्रक्रिया
या शिबिरातील विशेष लक्षवेधी बाब म्हणजे अवघ्या दोन महिन्यांच्या यज्ञेश चिंतामण दळवी या बालकावर करण्यात आलेली यशस्वी शस्त्रक्रिया होय. साजोळे येथील अंगणवाडी केंद्राशी संबंधित असलेल्या या चिमुकल्यावर तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या पथकाने सुंता (Circumcision) शस्त्रक्रिया यशस्वीरीत्या केली. इतक्या कमी वयाच्या बालकावर तज्ज्ञांच्या देखरेखीखाली शस्त्रक्रिया करण्यात आल्याने शिबिराचे महत्त्व अधोरेखित झाले. ग्रामीण आणि दुर्गम भागातील बालकांनाही आवश्यकतेनुसार तज्ज्ञ वैद्यकीय उपचार मिळू शकतात, हे या उपक्रमातून पुन्हा एकदा स्पष्ट झाले.

तीन प्रकारच्या आजारांवरील १५ शस्त्रक्रिया
या शिबिरात बालकांच्या आजारांचे स्वरूप आणि वैद्यकीय गरज लक्षात घेऊन तीन प्रकारच्या शस्त्रक्रिया करण्यात आल्या. त्यामध्ये हायड्रोसील, इनग्वायनल हर्निया आणि फिमोसिस या आजारांचा समावेश होता.शस्त्रक्रियांचा तपशील पुढीलप्रमाणे :हायड्रोसील (Hydrocele) : नऊ बालकांवर शस्त्रक्रिया करण्यात आल्या.इनग्वायनल हर्निया (Inguinal Hernia) : दोन बालकांवर हर्निओटॉमी (Herniotomy) शस्त्रक्रिया करण्यात आली.फिमोसिस (Phimosis) : चार बालकांवर सुंता (Circumcision) शस्त्रक्रिया करण्यात आल्या.अशा प्रकारे एकूण १५ बालकांवर यशस्वीरीत्या शस्त्रक्रिया करण्यात आल्या. या सर्व उपचारांची व्यवस्था राष्ट्रीय बाल स्वास्थ्य कार्यक्रमांतर्गत करण्यात आल्याने लाभार्थी कुटुंबांना मोठा आर्थिक दिलासा मिळाला.
वरिष्ठ आरोग्य अधिकाऱ्यांकडून शिबिराची प्रत्यक्ष पाहणी
या शिबिराचे नियोजन आणि यशस्वी अंमलबजावणी जिल्हा शल्यचिकित्सक डॉ. सतीश शिंपी, जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ. राजेंद्र बागुल आणि निवासी वैद्यकीय अधिकारी डॉ. संदीप सूर्यवंशी यांच्या मार्गदर्शनाखाली करण्यात आली.ग्रामीण रुग्णालय, सुरगाणा येथील वैद्यकीय अधीक्षक डॉ. संजय चौधरी आणि तालुका वैद्यकीय अधिकारी डॉ. दिलीप रणवीर यांनी शिबिराच्या आयोजनासाठी विशेष नियोजन केले. जिल्हा शल्यचिकित्सक डॉ. सतीश शिंपी तसेच निवासी वैद्यकीय अधिकारी (बाह्यसंपर्क) डॉ. संदीप सूर्यवंशी यांनी शिबिरस्थळी प्रत्यक्ष भेट देऊन पाहणी केली. त्यांनी वैद्यकीय पथकाला मार्गदर्शन केले तसेच शस्त्रक्रियांसाठी करण्यात आलेल्या व्यवस्थेचा आढावा घेतला.
तज्ज्ञ डॉक्टर आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांचे मोलाचे योगदान
या शस्त्रक्रिया शिबिरात बालशल्यचिकित्सक डॉ. समाधान पाटील (ग्रामीण रुग्णालय, पेठ) आणि डॉ. विलास चव्हाण (ग्रामीण रुग्णालय, डांग सौंदाणे) यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावत बालकांवरील शस्त्रक्रिया पार पाडल्या.शस्त्रक्रियेदरम्यान भूलतज्ज्ञ डॉ. किरण धोन्नार (जिल्हा रुग्णालय, नाशिक) यांनी भूलविषयक वैद्यकीय जबाबदारी सांभाळली. अधिपरिचारक श्री. प्रवीण चव्हाण (जिल्हा रुग्णालय, नाशिक) आणि अधिपरिचारिका श्रीमती प्रमोद कुंवर (ग्रामीण रुग्णालय, सुरगाणा) यांनीही शस्त्रक्रिया प्रक्रियेत मोलाचे सहकार्य केले.याशिवाय राष्ट्रीय बाल स्वास्थ्य कार्यक्रमातील परिचारिका श्रीमती हिराबाई केंगा, श्री. कैलास आणि श्री. शिरोळे यांनी शिबिराच्या नियोजनापासून ते प्रत्यक्ष अंमलबजावणीपर्यंत विशेष परिश्रम घेतले. सर्व वैद्यकीय अधिकारी, परिचारिका आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांच्या समन्वित प्रयत्नांमुळे हे शिबिर यशस्वीपणे पार पडले.
राष्ट्रीय बाल स्वास्थ्य कार्यक्रमामुळे दुर्गम भागातील बालकांना आरोग्यसेवेचा आधार
राष्ट्रीय बाल स्वास्थ्य कार्यक्रम (RBSK) हा केंद्र व राज्य शासनाच्या आरोग्य यंत्रणेमार्फत राबविण्यात येणारा महत्त्वपूर्ण उपक्रम आहे. या कार्यक्रमाचा मुख्य उद्देश जन्मापासून ते १८ वर्षांपर्यंतच्या बालकांच्या आरोग्यविषयक समस्या वेळेत ओळखणे, आवश्यक निदान करणे आणि त्यांच्यावर योग्य उपचार उपलब्ध करून देणे हा आहे.या कार्यक्रमांतर्गत कार्यरत RBSK पथकांमार्फत सुरगाणा तालुक्यातील जिल्हा परिषद शाळा, आश्रमशाळा आणि अंगणवाडी केंद्रांमध्ये बालकांची नियमित आरोग्य तपासणी केली जाते. शून्य ते १८ वर्षे वयोगटातील बालकांमधील जन्मजात दोष, पोषणविषयक कमतरता, आजार आणि विकासात्मक समस्यांचे वेळेत निदान करण्यावर भर दिला जातो.नियमित आरोग्य तपासणीदरम्यान ज्या बालकांना शस्त्रक्रियेची किंवा विशेष वैद्यकीय उपचारांची आवश्यकता असल्याचे निदर्शनास येते, अशा बालकांना पुढील उपचारांसाठी संदर्भित केले जाते. त्यानुसार संबंधित बालकांची वैद्यकीय तपासणी करून आवश्यकतेनुसार तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या माध्यमातून शस्त्रक्रिया शिबिरांचे आयोजन केले जाते. सुरगाणा येथे आयोजित करण्यात आलेले हे शिबिर याच प्रक्रियेचा महत्त्वपूर्ण भाग होते.

आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांसाठी मोठा दिलासा
सुरगाणा हा दुर्गम आणि आदिवासीबहुल तालुका असल्याने अनेक गावांतील नागरिकांना आरोग्यसेवांसाठी लांबचा प्रवास करावा लागतो. विशेषतः लहान बालकांवर शस्त्रक्रिया करण्याची वेळ आल्यास पालकांसमोर आर्थिक, भौगोलिक आणि वैद्यकीय सुविधांशी संबंधित अनेक अडचणी निर्माण होतात.खासगी रुग्णालयांमध्ये अशा प्रकारच्या शस्त्रक्रियांसाठी मोठा खर्च करावा लागू शकतो. त्यामुळे अनेक आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबे उपचार पुढे ढकलण्याची किंवा आर्थिक अडचणींमुळे उपचार घेण्यास विलंब करण्याची शक्यता असते. अशा परिस्थितीत राष्ट्रीय बाल स्वास्थ्य कार्यक्रमाच्या माध्यमातून शासकीय आरोग्य यंत्रणेकडून मोफत शस्त्रक्रिया आणि आवश्यक वैद्यकीय सेवा उपलब्ध करून देणे ही अत्यंत दिलासादायक बाब आहे.या उपक्रमामुळे गरजू पालकांना आपल्या बालकांच्या आरोग्याबाबत योग्य वेळी निर्णय घेणे शक्य होत असून, बालकांना तज्ज्ञ डॉक्टरांकडून उपचार मिळण्याची संधी उपलब्ध होत आहे. विशेषतः दुर्गम आदिवासी भागातील कुटुंबांसाठी अशा शिबिरांचे सामाजिक आणि आरोग्यविषयक महत्त्व मोठे आहे.
निरोगी बालपणासाठी शासकीय आरोग्य यंत्रणेचा स्तुत्य उपक्रम
बालकांचे आरोग्य ही समाजाच्या उज्ज्वल भविष्याची पायाभरणी आहे. बालवयात उद्भवणाऱ्या आरोग्यविषयक समस्या वेळेत ओळखून त्यावर योग्य उपचार केल्यास भविष्यातील अनेक गुंतागुंती टाळता येऊ शकतात. यासाठी पालकांनी बालकांची नियमित आरोग्य तपासणी करून घेणे आणि शाळा, आश्रमशाळा तसेच अंगणवाडी स्तरावर आयोजित आरोग्य तपासणी उपक्रमांमध्ये सक्रिय सहभाग नोंदविणे आवश्यक आहे.सुरगाणा येथील ग्रामीण रुग्णालयात आयोजित करण्यात आलेल्या या मोफत बाल शस्त्रक्रिया शिबिरातून १५ बालकांना उपचारांची सुविधा मिळाली. जिल्हा आरोग्य यंत्रणा, ग्रामीण रुग्णालयातील वैद्यकीय अधिकारी, तज्ज्ञ डॉक्टर आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांच्या एकत्रित प्रयत्नांतून दुर्गम आदिवासी भागातील बालकांसाठी आरोग्यसेवेचे प्रभावी उदाहरण निर्माण झाले आहे.शासनाच्या आरोग्य योजनांचा लाभ समाजातील शेवटच्या घटकापर्यंत पोहोचविण्याच्या दृष्टीने हा उपक्रम निश्चितच कौतुकास्पद असून, बालकांना सुरक्षित, निरोगी आणि आनंदी भविष्य मिळवून देण्यासाठी राष्ट्रीय बाल स्वास्थ्य कार्यक्रम महत्त्वाची भूमिका बजावत असल्याचे या शिबिरातून अधोरेखित झाले आहे.

दिव्य भारत बीएसएम न्यूज | शुक्रवार, दिनांक 20 नोव्हेंबर 2026
