दिव्य भारत बीएसएम न्यूज : शनिवार दिनांक : 22 ऑगस्ट 2026
महसूल दिन व पालघर जिल्हा वर्धापन दिन उत्साहात; पालघर महाराष्ट्राच्या विकासाचे ‘ग्रोथ इंजिन’ ठरेल
नागरिकाभिमुख प्रशासनातून विकासाला गती; शासकीय योजनांचा लाभ १०० टक्के पात्र लाभार्थ्यांपर्यंत पोहोचविण्याचा जिल्हाधिकाऱ्यांचा संकल्प

पालघर, (प्रतिनिधी : बाळकृष्ण ढोके ):- महसूल विभाग हा केवळ महसूल वसुली करणारा विभाग न राहता आता नागरिकांना केंद्रस्थानी ठेवून विकासाला चालना देणारा आणि लोककल्याणाच्या योजनांची प्रभावी अंमलबजावणी करणारा महत्त्वाचा विभाग म्हणून कार्यरत आहे. शासनाच्या लोकाभिमुख धोरणांचा लाभ समाजातील शेवटच्या घटकापर्यंत पोहोचविण्यासाठी महसूल विभाग कटिबद्ध असून, प्रशासन अधिक पारदर्शक, गतिमान आणि नागरिकाभिमुख करण्यावर भर दिला जात आहे, असे प्रतिपादन पालघरच्या जिल्हाधिकारी डॉ. इंदु राणी जाखड यांनी केले.महसूल दिन तसेच पालघर जिल्हा वर्धापन दिनानिमित्त जिल्हाधिकारी कार्यालयात आयोजित कार्यक्रमात त्या बोलत होत्या. यावेळी जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी मनोज रानडे, डहाणू प्रकल्प अधिकारी विशाल खत्री, जव्हार प्रकल्प अधिकारी डॉ. अपूर्वा बासुर, अपर जिल्हाधिकारी दत्तात्रेय कवितके, भारतीय प्रशासन सेवेतील प्रशिक्षणार्थी पी. व्ही. अमल, उपजिल्हाधिकारी रणजित देसाई, विजया जाधव, तेजस चव्हाण, भूमी अभिलेख विभागाचे अधीक्षक नरेंद्र पाटील यांच्यासह महसूल विभागातील अधिकारी आणि कर्मचारी उपस्थित होते.

महसूल प्रशासनाचे बदलते स्वरूप
जिल्हाधिकारी डॉ. इंदु राणी जाखड यांनी महसूल दिनामागील उद्देश स्पष्ट करताना सांगितले की, १ ऑगस्ट २००२ पासून महसूल दिन साजरा केला जात आहे. महसूल प्रशासन अधिकाधिक नागरिकाभिमुख करणे हा या दिनामागील प्रमुख उद्देश आहे. स्वातंत्र्यानंतर देशाच्या प्रशासकीय व्यवस्थेत मोठे बदल झाले आणि त्यानुसार महसूल विभागाची भूमिकाही व्यापक झाली आहे.पूर्वी महसूल संकलनावर मुख्य भर असलेल्या या विभागाची जबाबदारी आता विकासकामे, जनकल्याणकारी योजनांची अंमलबजावणी, आपत्ती व्यवस्थापन, जमीनविषयक प्रश्नांचे निराकरण, नागरिकांच्या हक्कांचे संरक्षण आणि विविध विभागांमध्ये समन्वय साधण्यापर्यंत विस्तारली आहे.नागरिकांना त्यांच्या शासकीय कामांसाठी कार्यालयांच्या फेऱ्या माराव्या लागू नयेत, त्यांच्या समस्या वेळेत सोडवल्या जाव्यात आणि शासनाच्या योजनांचा लाभ पात्र व्यक्तींना मिळावा, यासाठी महसूल प्रशासनाने अधिक संवेदनशीलतेने काम करण्याची आवश्यकता असल्याचे त्यांनी सांगितले.
सातबारा हक्क सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचविण्यावर भर

गेल्या वर्षभरात नागरिकांच्या जमीनविषयक हक्कांशी संबंधित अनेक महत्त्वाचे निर्णय घेण्यात आले आहेत. विशेषतः सातबारा उताऱ्यावरील हक्क सर्वसामान्य नागरिकांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी शासनाने घेतलेल्या निर्णयांचे जिल्हाधिकाऱ्यांनी कौतुक केले.वनहक्क कायद्यांतर्गत पात्र लाभार्थ्यांना सातबारा उतारा उपलब्ध करून देण्याची प्रक्रिया ही अनेक वर्षांच्या संघर्षानंतर प्रत्यक्षात येत आहे. त्यामुळे आदिवासी आणि वनहक्कधारक नागरिकांच्या दृष्टीने हा अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा आहे. महसूल प्रशासनाच्या माध्यमातून पात्र लाभार्थ्यांना त्यांचे हक्क मिळवून देण्यासाठी करण्यात येणारे प्रयत्न ही विभागासाठी अभिमानाची बाब असल्याचे जिल्हाधिकारी डॉ. जाखड यांनी नमूद केले.जमिनीचे हक्क, मालकी हक्क, नोंदीतील दुरुस्ती आणि इतर महसूलविषयक बाबींमध्ये नागरिकांना वेळेत आणि पारदर्शक सेवा देण्याचे आवाहन त्यांनी अधिकारी-कर्मचाऱ्यांना केले.
विविध विभागांमध्ये प्रभावी समन्वय
महसूल विभागाचा कृषी, ग्रामविकास, भूमी अभिलेख, मुद्रांक व नोंदणी यांसह विविध विभागांशी थेट संबंध असतो. त्यामुळे विकासकामांची अंमलबजावणी करताना विभागांमध्ये समन्वय अत्यंत महत्त्वाचा असल्याचे जिल्हाधिकाऱ्यांनी सांगितले.पालघर जिल्ह्यात विविध विभागांचे अधिकारी एकाच प्रशासकीय इमारतीत कार्यरत असल्यामुळे परस्पर समन्वय साधणे अधिक सोपे झाले आहे. त्यामुळे नागरिकांच्या समस्या जलदगतीने सोडविण्यास तसेच विविध शासकीय योजनांची अंमलबजावणी प्रभावीपणे करण्यास मदत होत असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.प्रशासनातील विभागीय समन्वय वाढल्यास निर्णय प्रक्रियेला गती मिळते आणि त्याचा थेट फायदा नागरिकांना मिळतो. त्यामुळे प्रत्येक विभागाने आपापल्या जबाबदाऱ्या पार पाडतानाच इतर विभागांशी समन्वय राखण्याचे आवाहन त्यांनी केले.
आपत्ती व्यवस्थापनात महसूल विभागाची महत्त्वाची भूमिका

पालघर जिल्ह्यात दरवर्षी पावसाळ्यात अतिवृष्टी, पूरस्थिती आणि इतर नैसर्गिक आपत्तींचा सामना करावा लागतो. अशा परिस्थितीत महसूल विभागाची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची ठरते. अलीकडील अतिवृष्टीच्या काळात जिल्हा प्रशासनाने विविध विभागांच्या समन्वयातून नागरिकांना तातडीने मदत उपलब्ध करून दिली.आपत्तीच्या काळात नागरिकांचे स्थलांतर, मदत व बचावकार्य, नुकसानग्रस्त भागाची पाहणी, पंचनामे, मदत वितरण आणि परिस्थितीवर सातत्याने लक्ष ठेवणे यामध्ये महसूल विभागाची महत्त्वपूर्ण जबाबदारी असते. भविष्यातही कोणत्याही आपत्तीच्या परिस्थितीत प्रशासनाने अधिक तत्परतेने काम करावे, असे जिल्हाधिकारी म्हणाल्या.
नागरिकाभिमुख निर्णयांवर भर
शासकीय जमिनींचे व्यवस्थापन, ‘सर्वांसाठी घरे’ अभियान, तसेच २०११ पूर्वीच्या अतिक्रमणांचे नियमानुकूलकरण यांसारख्या निर्णयांमधून शासनाचा नागरिकाभिमुख दृष्टिकोन स्पष्ट होत असल्याचे डॉ. जाखड यांनी सांगितले.सामान्य नागरिकांच्या जीवनाशी संबंधित प्रश्नांना प्राधान्य देत त्यांचे निराकरण करण्यासाठी प्रशासनाने संवेदनशीलता आणि जबाबदारीने काम करणे आवश्यक आहे. शासकीय यंत्रणा ही नागरिकांसाठी असल्याने प्रत्येक अधिकारी-कर्मचाऱ्याने आपल्या कामातून नागरिकांचा विश्वास संपादन करावा, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.
१०० टक्के पात्र लाभार्थ्यांपर्यंत योजनांचा लाभ पोहोचविण्याचा संकल्प
कार्यक्रमाच्या निमित्ताने जिल्हाधिकारी डॉ. इंदु राणी जाखड यांनी महसूल विभागातील सर्व अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांना महत्त्वाचे आवाहन केले. शासनाच्या विविध योजना आणि उपक्रमांचा लाभ १०० टक्के पात्र लाभार्थ्यांपर्यंत पोहोचविण्याचा संकल्प सर्वांनी करावा, असे त्यांनी सांगितले.योजनांची माहिती पात्र नागरिकांपर्यंत पोहोचविणे, त्यांना आवश्यक मार्गदर्शन करणे, अर्ज प्रक्रियेत येणाऱ्या अडचणी दूर करणे आणि लाभ मिळेपर्यंत त्याचा पाठपुरावा करणे, ही प्रशासनाची जबाबदारी असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
पालघर ‘ग्रोथ इंजिन’ ठरणार
पालघर जिल्ह्याच्या आगामी विकासाबाबत बोलताना जिल्हाधिकारी डॉ. इंदु राणी जाखड यांनी आशावाद व्यक्त केला. मुख्यमंत्री यांनी व्यक्त केलेल्या भूमिकेचा उल्लेख करत त्या म्हणाल्या की, “पालघर हे भविष्यात संपूर्ण महाराष्ट्राच्या विकासाचे ‘ग्रोथ इंजिन’ ठरेल.”पालघर जिल्ह्यात आगामी पाच ते दहा वर्षांत मोठ्या प्रमाणावर औद्योगिक गुंतवणूक, रोजगारनिर्मिती, कौशल्य विकास आणि पायाभूत सुविधांचा विस्तार होण्याची शक्यता आहे. औद्योगिक आणि आर्थिक विकासासोबतच हा विकास सर्वसमावेशक आणि शाश्वत राहावा, यासाठी प्रशासन प्राधान्याने काम करणार असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.विकासाचा लाभ केवळ मोठ्या शहरांपुरता किंवा औद्योगिक पट्ट्यापुरता मर्यादित न राहता ग्रामीण आणि आदिवासी भागातील नागरिकांपर्यंत पोहोचणे आवश्यक आहे. स्थानिक युवकांना रोजगाराच्या संधी, कौशल्य प्रशिक्षण आणि उद्योजकतेसाठी आवश्यक वातावरण निर्माण करण्यावरही प्रशासनाचा भर राहणार असल्याचे त्यांनी सांगितले.
उत्कृष्ट अधिकारी-कर्मचाऱ्यांचा सन्मान
महसूल दिनाच्या कार्यक्रमात महसूल विभागात उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांचा जिल्हाधिकारी डॉ. इंदु राणी जाखड यांच्या हस्ते प्रशस्तीपत्र देऊन सन्मान करण्यात आला.नागरिकांना उत्कृष्ट सेवा देणे, शासकीय योजनांची प्रभावी अंमलबजावणी करणे, महसूलविषयक कामकाजात तत्परता दाखविणे आणि आपत्ती व्यवस्थापनाच्या काळात उल्लेखनीय योगदान देणाऱ्या अधिकारी-कर्मचाऱ्यांचा गौरव करण्यात आला. या सन्मानामुळे महसूल विभागातील अधिकारी-कर्मचाऱ्यांना अधिक चांगल्या पद्धतीने काम करण्यासाठी प्रोत्साहन मिळणार आहे.महसूल दिन आणि पालघर जिल्हा वर्धापन दिनाचा कार्यक्रम हा केवळ शासकीय औपचारिकता न राहता नागरिकाभिमुख प्रशासन, पारदर्शक सेवा, विकासाचा वेग आणि सर्वसमावेशक प्रगती यांचा संकल्प करण्याचा दिवस ठरला. पालघर जिल्ह्याच्या विकासाची क्षमता लक्षात घेता आगामी काळात प्रशासनासमोर मोठ्या संधींसोबतच आव्हानेही असणार आहेत. या सर्वांचा सामना करताना नागरिकांचा सहभाग आणि विविध शासकीय विभागांचा समन्वय महत्त्वाचा ठरणार आहे.

पालघरच्या सर्वांगीण आणि शाश्वत विकासाला गती देत जिल्ह्याला महाराष्ट्राच्या आर्थिक, औद्योगिक आणि सामाजिक विकासाचे महत्त्वाचे केंद्र बनविण्यासाठी प्रशासन कटिबद्ध असल्याचा विश्वास यावेळी व्यक्त करण्यात आला.
दिव्य भारत बीएसएम न्यूज : शनिवार दिनांक : 22 ऑगस्ट 2026
