दिव्य भारत बीएसएम न्यूज : मंगळवार, दिनांक : 1 सप्टेंबर 2026

मी मंत्री-आमदार असलो तरी समाजापुढे सर्वस्वी नाही’; कोकणी-कोकणा समाजाच्या प्रगतीचा गौरव — ना. नरहरी झिरवाळ

नाशिक | प्रतिनिधी : रतन चौधरी :

कोकणी-कोकणा आदिवासी समाजाची वाटचाल आता प्रगतीच्या दिशेने वेगाने सुरू असून शिक्षण, कृषी, कला, क्रीडा, वनक्षेत्र, प्रशासन, वैद्यकीय, उद्योग, पत्रकारिता अशा विविध क्षेत्रांत समाजातील युवक-युवती उच्च पदांवर कार्यरत होत आहेत. “मी मंत्री किंवा आमदार असलो तरी समाजापुढे मी सर्वस्वी नाही. आजपर्यंत आपण अनेक क्षेत्रांत फक्त घेणारे होतो; आता देणारे ठरलो आहोत. समाजाच्या प्रगतीसाठी योगदान देण्याची हीच खरी वेळ आहे,” असे प्रतिपादन अन्न व औषध प्रशासन मंत्री नरहरी झिरवाळ यांनी केले.नाशिक येथील नाथकृपा सभागृहात आयोजित कोकणी-कोकणा गुणवंत सत्कार समारंभात ते मार्गदर्शन करत होते. या कार्यक्रमाला नाशिकसह नंदुरबार, धुळे, ठाणे, पालघर आदी जिल्ह्यांतून कोकणी-कोकणा समाजाचे हजारो समाजबांधव उपस्थित होते. विविध क्षेत्रांत उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या गुणवंतांचा यावेळी सन्मान करण्यात आला.कार्यक्रमाच्या व्यासपीठावर अन्न व औषध प्रशासन मंत्री नरहरी झिरवाळ, आमदार मंजुळाताई गावित, माजी महापौर रंजनाताई भानसी, एन. डी. गावित, हिरामण झिरवाळ, उपजिल्हाधिकारी, कोकणा समाज सेवा संघाचे राज्याध्यक्ष जयवंत गारे, सचिव नामदेव ठाकरे, सहसचिव शिवाजी ठाकरे, कोकणी उपाध्यक्ष चेतन खंबाईत, कार्याध्यक्ष चिंतामण गायकवाड, विश्वस्त रमेश साबळे, गितेश्वर खोटरे, संतोष इंपाळ, सरोजताई भोये, विमल बागुल, पदमाकर सहारे, किसन ठाकरे, राम चौरे, अशोक बागुल, के. के. गांगुर्डे, विनोद पवार, महेश टोपले, दत्तु पाडवी, मांगिलाल गांगुर्डे, जयराम गावित, दत्तु साबळे, तुषार टोपले, मंगलदास गवळी, परशुराम पाडवी आदी मान्यवर उपस्थित होते.

शिक्षणामुळे समाजाच्या प्रगतीला नवी दिशा :

मार्गदर्शन करताना मंत्री नरहरी झिरवाळ यांनी सांगितले की, शिक्षण हेच समाजाच्या सर्वांगीण विकासाचे प्रभावी साधन आहे. आज कोकणी-कोकणा समाजातील मुले-मुली शिक्षणाच्या माध्यमातून विविध उच्च पदांवर पोहोचत आहेत. प्रशासन, वैद्यकीय क्षेत्र, लोकसेवा आयोग, विविध शासकीय सेवा, शिक्षण, कला, क्रीडा आणि उद्योग क्षेत्रात समाजातील युवक आपली स्वतंत्र ओळख निर्माण करीत आहेत. ही बाब समाजाच्या प्रगतीची खरी दिशा दर्शविणारी असल्याचे त्यांनी नमूद केले.पूर्वी समाजाला विविध शासकीय योजना, सुविधा आणि मदतीची आवश्यकता होती. मात्र आता समाजातील अनेक घटक सक्षम होत असून समाजाकडून केवळ घेण्याऐवजी समाजाला देण्याची मानसिकता निर्माण होणे आवश्यक आहे, असे आवाहनही त्यांनी केले.“आपण ज्या समाजातून पुढे आलो, त्या समाजाचे ऋण फेडण्याची जबाबदारी प्रत्येकाची आहे. स्वतःच्या प्रगतीसोबतच समाजातील गरीब, गरजू आणि शिक्षणापासून वंचित असलेल्या विद्यार्थ्यांना पुढे आणण्यासाठी प्रत्येकाने प्रयत्न केले पाहिजेत,” असेही झिरवाळ यांनी सांगितले.

कृषी, कला आणि क्रीडा क्षेत्रात उल्लेखनीय कामगिरी

आदिवासी समाजाने गेल्या काही वर्षांत विविध क्षेत्रांत मोठी झेप घेतल्याचे सांगताना झिरवाळ म्हणाले की, कृषी क्षेत्राबरोबरच कला, क्रीडा आणि वनक्षेत्रातही आमूलाग्र परिवर्तन घडत आहे. पारंपरिक ज्ञान, कौशल्य आणि आधुनिक तंत्रज्ञान यांची सांगड घालून समाजातील तरुण नवनवीन उपक्रम राबवत आहेत.वनउपजाच्या माध्यमातून विविध वस्तू तयार करण्याचे काम समाजातील अनेक घटकांकडून सुरू आहे. पारंपरिक आदिवासी कला, हस्तकला आणि नैसर्गिक साधनसंपत्तीवर आधारित उत्पादनांना बाजारपेठ मिळाल्यास त्यातून रोजगार आणि आर्थिक स्वावलंबनाची मोठी संधी निर्माण होऊ शकते, असे त्यांनी स्पष्ट केले.मुंबई येथे आयोजित नवरंग कार्यक्रमात आदिवासी कलाकारांनी तयार केलेल्या कलाकृतींना मोठी दाद मिळाली. या कलाकृतींची चर्चा केवळ देशातच नव्हे तर जगभर झाली, ही आदिवासी समाजासाठी अभिमानाची बाब असल्याचे त्यांनी नमूद केले. पारंपरिक कला आणि संस्कृतीचे जतन करतानाच त्यांना आधुनिक बाजारपेठेशी जोडण्याची गरज असल्याचेही त्यांनी सांगितले.

गुणवंतांचा सन्मान म्हणजे समाजाला प्रेरणा

या गुणवंत सत्कार समारंभात समाजातील विविध क्षेत्रांत उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या व्यक्ती आणि विद्यार्थ्यांचा गौरव करण्यात आला. शालेय स्पर्धांमध्ये यश संपादन करणारे विद्यार्थी, आदर्श व उपक्रमशील शिक्षक, कला व क्रीडा क्षेत्रातील यशस्वी मान्यवर, कृषी क्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्य करणारे व्यक्ती, लेखक, कवी, पीएच.डी. धारक, दहावी व बारावीतील गुणवंत विद्यार्थी यांचा सत्कार करण्यात आला.तसेच महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या माध्यमातून यश संपादन करणारे विद्यार्थी, पदोन्नती मिळविणारे अधिकारी-कर्मचारी, वैद्यकीय अभ्यासक्रमात यशस्वी विद्यार्थी, आदर्श व उपक्रमशील शेतकरी, उद्योजक, पत्रकार, नृत्य व विविध कलाक्षेत्रात उल्लेखनीय कामगिरी करणारे कलाकार यांचाही गौरव करण्यात आला.गुणवंतांचा सन्मान हा केवळ पुरस्कार नसून समाजातील इतर विद्यार्थ्यांसाठी आणि युवकांसाठी प्रेरणादायी ठरतो. एका विद्यार्थ्याच्या यशातून अनेक विद्यार्थ्यांना पुढे जाण्याची प्रेरणा मिळते. त्यामुळे अशा गुणवंतांचा गौरव करण्याची परंपरा सातत्याने सुरू राहणे आवश्यक आहे, अशी भावना यावेळी व्यक्त करण्यात आली.

युवकांना योग्य मार्गदर्शनाची गरज

आदिवासी समाजातील युवकांमध्ये क्षमता आणि गुणवत्ता मोठ्या प्रमाणावर आहे. मात्र योग्य वेळी योग्य मार्गदर्शन, शैक्षणिक संधी आणि आवश्यक सुविधा मिळाल्यास हीच मुले विविध क्षेत्रांत आणखी मोठे यश संपादन करू शकतात. त्यामुळे समाजातील शिक्षित आणि उच्च पदावर पोहोचलेल्या व्यक्तींनी आपल्या अनुभवाचा उपयोग पुढील पिढीला घडविण्यासाठी करावा, असे आवाहन झिरवाळ यांनी केले.“समाजाची खरी प्रगती ही केवळ एखादा व्यक्ती मोठ्या पदावर पोहोचण्यात नसून त्या व्यक्तीने आपल्या समाजातील आणखी किती जणांना पुढे आणले, यावर अवलंबून आहे,” असा संदेशही त्यांच्या मार्गदर्शनातून देण्यात आला.

पारंपरिक वारसा जपत आधुनिकतेकडे वाटचाल :

कोकणी-कोकणा समाजाची संस्कृती, परंपरा, बोलीभाषा, कला आणि जीवनपद्धती हा समृद्ध वारसा आहे. आधुनिक शिक्षण आणि तंत्रज्ञान स्वीकारतानाच या परंपरांचे जतन करणे आवश्यक आहे. आदिवासी समाजातील पारंपरिक कौशल्यांना व्यावसायिक स्वरूप देऊन त्यातून रोजगारनिर्मिती करण्यावर भर देण्याची गरज असल्याचेही यावेळी सांगण्यात आले.कृषीमध्ये आधुनिक तंत्रज्ञान, वनउपजावर आधारित प्रक्रिया उद्योग, हस्तकला, कला-कौशल्य, पर्यटन, शिक्षण आणि उद्योजकता या माध्यमातून समाजाच्या आर्थिक प्रगतीला नवी दिशा देता येऊ शकते. त्यासाठी समाजातील विविध संस्थांनी आणि संघटनांनी एकत्रितपणे काम करण्याची आवश्यकता आहे.

हजारो समाजबांधवांची उपस्थिती

या सोहळ्यासाठी नाशिक, नंदुरबार, धुळे, ठाणे आणि पालघर जिल्ह्यांतून कोकणी-कोकणा समाजाचे हजारो समाजबांधव उपस्थित होते. गुणवंत विद्यार्थी, पालक, शिक्षक, सामाजिक कार्यकर्ते, अधिकारी, उद्योजक, कलाकार आणि विविध क्षेत्रातील मान्यवरांच्या उपस्थितीमुळे कार्यक्रमाला मोठे स्वरूप प्राप्त झाले.समाजातील गुणवंतांचा सन्मान, त्यांच्या कार्याची दखल आणि पुढील पिढीला प्रेरणा देण्याचा उद्देश या कार्यक्रमातून साध्य झाल्याचे आयोजकांनी सांगितले. कार्यक्रमाच्या माध्यमातून समाजातील विविध क्षेत्रांतील कर्तृत्ववान व्यक्ती एकत्र आल्याने परस्पर संवाद आणि सामाजिक एकजुटीलाही बळ मिळाले.कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन परशुराम पाडवी यांनी केले. उपस्थित मान्यवर, गुणवंत विद्यार्थी, पालक आणि समाजबांधवांचे आयोजकांच्या वतीने आभार मानण्यात आले.

दिव्य भारत बीएसएम न्यूज :मंगळवार, दिनांक : 1 सप्टेंबर 2026