येडशी येथे केंद्र पथकाकडून दुष्काळसदृश परिस्थितीची पाहणी!

दिव्य भारत बीएसएम न्यूज : शनिवार , दिनांक 10 ऑक्टोबर 2026

करपलेले सोयाबीन, कोरड्या विहिरी आणि पाण्याचा प्रश्न ऐरणीवर; जिल्हाधिकारी, खासदार व आमदारांच्या उपस्थितीत शेतशिवाराची पाहणी

येडशी, (प्रतिनिधी – सुभान शेख) :-

धाराशिव तालुक्यातील येडशी परिसरात अपुऱ्या पावसामुळे निर्माण झालेली दुष्काळसदृश परिस्थिती, खरीप हंगामातील सोयाबीन पिकांचे नुकसान आणि पिण्याच्या पाण्याची समस्या यांचा आढावा घेण्यासाठी शनिवारी, दि. १० ऑक्टोबर रोजी केंद्र पथकाने प्रत्यक्ष शेतशिवारात जाऊन पाहणी केली. सकाळी सुमारे १०.३० वाजता झालेल्या या पाहणीदरम्यान जिल्हाधिकारी कीर्ती किरण पुजार, धाराशिव-कळंब लोकसभा मतदारसंघाचे खासदार ओमप्रकाशराजे निंबाळकर, आमदार कैलास (घाडगे) पाटील यांच्यासह महसूल, कृषी आणि ग्रामविकास विभागातील अधिकारी उपस्थित होते. या पाहणीमुळे परिसरातील शेतकऱ्यांच्या अडचणी, पिकांची सद्यस्थिती आणि पाणीटंचाईचा प्रश्न पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे.

अपुऱ्या पावसाचा खरीप हंगामाला फटका

यंदाच्या पावसाळ्यात राज्यातील विविध भागांमध्ये पावसाचे प्रमाण असमान राहिल्याने शेतीसमोर अनेक आव्हाने उभी राहिली आहेत. काही ठिकाणी जोरदार पाऊस झाला, तर काही भागांत अपेक्षित पाऊस पडला नाही. मराठवाड्यातील अनेक शेतकऱ्यांना पावसाच्या अनियमिततेचा सामना करावा लागत असून, त्याचा परिणाम खरीप हंगामातील पिकांच्या वाढीवर झाला आहे.धाराशिव जिल्ह्यातील येडशी परिसरातही पावसाच्या कमतरतेमुळे शेतीच्या परिस्थितीवर परिणाम झाल्याचे चित्र पाहायला मिळत आहे. सोयाबीन हे परिसरातील शेतकऱ्यांचे महत्त्वाचे खरीप पीक आहे. मात्र, पिकांच्या वाढीच्या महत्त्वाच्या टप्प्यावर पुरेसा पाऊस न झाल्याने तसेच कडक उन्हाचा तडाखा बसल्याने काही शेतांतील सोयाबीनची झाडे करपली आहेत. परिणामी, उत्पादनात घट होण्याची भीती शेतकऱ्यांमध्ये व्यक्त होत आहे.शेतकऱ्यांनी पेरणी, बियाणे, खते, कीटकनाशके, मशागत आणि मजुरी यांसाठी मोठा खर्च केलेला असतो. त्यानंतरही पावसाने साथ दिली नाही, तर संपूर्ण हंगामाचे आर्थिक गणित बिघडते. पीक अपेक्षेप्रमाणे न आल्यास उत्पादनातून मिळणारे उत्पन्न कमी होते आणि शेतीसाठी घेतलेल्या कर्जाची परतफेड करण्याचे आव्हान अधिक गंभीर बनते. त्यामुळे पावसाअभावी नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांना दिलासा मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

कोरड्या विहिरी आणि तलावांची पाहणी

केंद्र पथकाने येडशी परिसरातील प्रत्यक्ष परिस्थिती समजून घेण्यासाठी दोन महत्त्वाच्या ठिकाणी भेट दिली. सोलापूर–छत्रपती संभाजीनगर महामार्गालगत असलेल्या डॉ. लकडे यांच्या शेतातील कोरड्या विहिरीची पाहणी करण्यात आली. त्यानंतर श्री पावकाईदेवी तलाव परिसराचीही पाहणी करण्यात आली.शेतातील विहिरींमध्ये पाण्याची उपलब्धता कमी झाल्यास पिकांना आवश्यकतेनुसार पाणी देणे कठीण होते. विशेषतः पावसावर अवलंबून असलेल्या शेतकऱ्यांना अशा परिस्थितीत मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागतो. पिकांची वाढ खुंटणे, झाडे वाळणे आणि उत्पादन घटणे यांसारखे परिणाम शेतीवर होऊ शकतात.तलाव, विहिरी, ओढे आणि नाले हे ग्रामीण भागातील पाणीपुरवठ्याचे महत्त्वाचे स्रोत आहेत. पावसाचे प्रमाण कमी राहिल्यास या जलस्रोतांमध्ये पुरेसा पाणीसाठा होत नाही. त्यामुळे शेतीबरोबरच जनावरांसाठी पाणी आणि गावातील पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्नही गंभीर होऊ शकतो. येडशी परिसरातील पाणीस्थितीचा आढावा घेताना या बाबी महत्त्वाच्या ठरल्या.

शेतकऱ्यांच्या आर्थिक अडचणींकडे लक्ष देण्याची गरज

शेतीचे नुकसान केवळ एका हंगामापुरते मर्यादित राहत नाही. पिकातून अपेक्षित उत्पन्न मिळाले नाही, तर पुढील हंगामासाठी लागणारे भांडवल उभे करणेही शेतकऱ्यांसाठी कठीण होते. बियाणे, खते, औषधे, शेतीची मशागत आणि इतर खर्च भागविण्यासाठी घेतलेल्या कर्जाचा भार कायम राहतो. त्यातच घरखर्च, मुलांचे शिक्षण आणि इतर कौटुंबिक जबाबदाऱ्यांची भर पडते.अशा परिस्थितीत नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांच्या शेतांची वस्तुनिष्ठ पाहणी, पिकांच्या नुकसानीचे योग्य मूल्यमापन आणि पात्र शेतकऱ्यांना नियमानुसार मदत मिळणे आवश्यक ठरते. पिकांच्या नुकसानीची नोंद, उपलब्ध पाणीसाठ्याची स्थिती आणि प्रत्यक्ष शेतातील परिस्थिती यांचा एकत्रित विचार करून प्रशासनाने पुढील कार्यवाही करावी, अशी अपेक्षा शेतकरी वर्गातून व्यक्त होऊ शकते.केंद्र पथकाच्या पाहणीचा उद्देश प्रत्यक्ष परिस्थिती समजून घेणे आणि संबंधित बाबींची नोंद घेणे हा महत्त्वाचा टप्पा आहे. मात्र, पाहणीपलीकडे जाऊन नुकसानग्रस्त भागातील शेतकऱ्यांना प्रत्यक्ष मदत कधी आणि कशा स्वरूपात मिळणार, याकडे आता शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.

पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्नही ऐरणीवर

येडशी परिसरात पावसाचे प्रमाण कमी राहिल्याने भूजलपातळी आणि स्थानिक जलस्रोतांवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. गावातील नागरिकांना पिण्याच्या पाण्याची उपलब्धता नियमित राहणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. विहिरी, तलाव आणि इतर जलस्रोतांमधील पाणीसाठा कमी झाल्यास पाणीपुरवठ्याचे नियोजन करणे ग्रामपंचायत आणि प्रशासनासाठी आव्हानात्मक ठरते.पाणीटंचाईच्या काळात उपलब्ध पाण्याचा काटकसरीने वापर, जलस्रोतांची स्थिती नियमित तपासणे, आवश्यकतेनुसार पर्यायी पाणीपुरवठ्याचे नियोजन करणे आणि पाण्याची नासाडी रोखणे या उपाययोजना महत्त्वाच्या ठरतात. दीर्घकालीन दृष्टीने पावसाचे पाणी साठवणे, जलसंधारणाची कामे करणे आणि भूजल पुनर्भरणासाठी प्रयत्न करणे आवश्यक आहे.येडशी परिसरातील प्रत्यक्ष पाणीस्थितीची पाहणी झाल्याने शेती आणि पिण्याच्या पाण्याशी संबंधित प्रश्न प्रशासनाच्या निदर्शनास आणून देण्याची संधी उपलब्ध झाली आहे. आता संबंधित विभागांकडून परिस्थितीचा आढावा घेऊन आवश्यक उपाययोजना केल्या जातात का, याकडे ग्रामस्थांचे लक्ष राहणार आहे.

वरिष्ठ अधिकारी आणि लोकप्रतिनिधींची उपस्थिती

या पाहणीवेळी धाराशिव जिल्हाधिकारी कीर्ती किरण पुजार, धाराशिव-कळंब मतदारसंघाचे खासदार ओमप्रकाशराजे निंबाळकर, आमदार कैलास (घाडगे) पाटील, धाराशिवच्या तहसीलदार मृणाल जाधव, येडशीच्या मंडळ अधिकारी मुळीक मॅडम, तलाठी अशोक भातभागे, कृषी अधिकारी देवकर आणि ग्रामविकास अधिकारी विवेक मटके उपस्थित होते.तसेच ग्रामपंचायतीच्या उपसरपंच स्वाती शेळके यांचे पती सुनील शेळके, माजी उपसरपंच गजानन नलावडे, ग्रामस्थ विष्णू जाधव, भारत पवार, दत्ता पवार, महादेव सस्ते आणि पत्रकार सुभान शेख यांच्यासह धाराशिव जिल्ह्यातील विविध माध्यमांचे प्रतिनिधी उपस्थित होते.वरिष्ठ प्रशासकीय अधिकारी आणि लोकप्रतिनिधी यांच्या उपस्थितीत झालेल्या या पाहणीमुळे स्थानिक पातळीवरील परिस्थितीची प्रत्यक्ष माहिती घेण्यास मदत झाली. शेतकऱ्यांचे नुकसान, जलस्रोतांची स्थिती आणि पिण्याच्या पाण्याची उपलब्धता यांसारख्या प्रश्नांचा विचार करताना प्रत्यक्ष पाहणी आणि वस्तुनिष्ठ नोंदी महत्त्वाच्या ठरतात.

मदतीच्या निर्णयाकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष

येडशी परिसरातील शेतकऱ्यांसाठी खरीप हंगामातील सोयाबीन पिकांचे नुकसान आणि पाण्याची कमतरता हे दोन्ही प्रश्न महत्त्वाचे आहेत. पावसाने ओढ दिल्याने शेतीचे उत्पन्न घटण्याची भीती असून, पाणीटंचाईमुळे आगामी काळातील शेती आणि दैनंदिन गरजांबाबतही चिंता व्यक्त होत आहे.केंद्र पथकाच्या पाहणीनंतर प्रत्यक्ष नुकसान किती आहे, कोणत्या भागात परिस्थिती अधिक गंभीर आहे आणि पात्र शेतकऱ्यांना कोणत्या निकषांनुसार मदत मिळू शकते, याबाबत स्पष्टता येणे अपेक्षित आहे. यासोबतच गावातील पाणीपुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी तातडीच्या उपाययोजना आणि भविष्यातील जलसंधारणाचे नियोजन यांनाही प्राधान्य देण्याची गरज आहे.पावसाअभावी करपलेली पिके, कोरड्या विहिरी आणि पिण्याच्या पाण्याची चिंता या पार्श्वभूमीवर येडशी येथे झालेली केंद्र पथकाची पाहणी महत्त्वाची ठरली आहे. आता या पाहणीच्या निष्कर्षांनुसार प्रशासनाकडून कोणती पावले उचलली जातात आणि संकटग्रस्त शेतकऱ्यांना दिलासा मिळतो का, याकडे येडशीसह परिसरातील शेतकरी आणि ग्रामस्थांचे लक्ष लागले आहे.

— सुभान शेख, प्रतिनिधी, येडशी

दिव्य भारत बीएसएम न्यूज : शनिवार , दिनांक 10 ऑक्टोबर 2026