सुरगाणा महाविद्यालयात ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांना भावपूर्ण श्रद्धांजली!

दिव्य भारत बीएसएम न्यूज : मंगळवार , दिनांक 20 ऑक्टोबर 2026

मराठी-हिंदी चित्रपटसृष्टीतील अभिनयाचा ठसा आणि सामाजिक कार्याचा वारसा विद्यार्थ्यांसमोर अधोरेखित

सुरगाणा, (प्रतिनिधी : सुभाष कामडी )

सुरगाणा : महात्मा गांधी विद्यामंदिर संचलित कला, विज्ञान व वाणिज्य महाविद्यालय, सुरगाणा येथे ज्येष्ठ अभिनेते पद्मश्री नाना पाटेकर यांना भावपूर्ण श्रद्धांजली अर्पण करण्यात आली. प्राचार्य डॉ. चंद्रकांत दिघावकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली आयोजित या कार्यक्रमात नाना पाटेकर यांच्या अभिनय कारकिर्दीबरोबरच सामाजिक, शैक्षणिक आणि मानवतावादी कार्याचा गौरव करण्यात आला. त्यांच्या चित्रपटांमधील विविध भूमिकांनी रसिकांच्या मनावर उमटवलेली छाप तसेच गरजू नागरिकांच्या मदतीसाठी त्यांनी केलेल्या कार्याची आठवण यावेळी मान्यवरांनी करून दिली.कार्यक्रमात उपस्थित प्राध्यापकांनी नाना पाटेकर यांच्या जीवनकार्याचा आढावा घेत त्यांच्या कलेतील योगदानासोबतच समाजाप्रती असलेल्या बांधिलकीचे महत्त्व अधोरेखित केले. अभिनयाच्या माध्यमातून समाजातील विविध प्रश्नांना वाचा फोडणाऱ्या आणि सामाजिक कार्यातून गरजू व्यक्तींना मदतीचा हात देणाऱ्या व्यक्तिमत्त्वाची आठवण या निमित्ताने जागविण्यात आली.

अभिनय क्षेत्रात स्वतंत्र ठसा उमटविणारे व्यक्तिमत्त्व

यावेळी मार्गदर्शन करताना डॉ. सुरेश भोये यांनी सांगितले की, नाना पाटेकर यांनी मराठी आणि हिंदी चित्रपटसृष्टीत आपल्या प्रभावी अभिनयाच्या जोरावर स्वतंत्र ओळख निर्माण केली. गंभीर, संवेदनशील, वास्तववादी तसेच आव्हानात्मक स्वरूपाच्या विविध भूमिका साकारताना त्यांनी आपल्या अभिनयातील वेगळेपण सिद्ध केले. त्यांच्या अभिनयात संवादफेक, चेहऱ्यावरील भाव, भूमिकेची समज आणि व्यक्तिरेखेशी एकरूप होण्याची क्षमता यांचा प्रभावी संगम दिसून येतो. त्यामुळे त्यांनी साकारलेल्या अनेक भूमिका प्रेक्षकांच्या स्मरणात कायम राहिल्या आहेत.चित्रपट हे केवळ मनोरंजनाचे साधन नसून समाजातील वास्तव, मानवी भावना, संघर्ष आणि सामाजिक प्रश्न लोकांसमोर मांडण्याचे प्रभावी माध्यम आहे. नाना पाटेकर यांच्या अनेक भूमिकांमधून सामान्य माणसाचे प्रश्न, सामाजिक विषमता, अन्याय आणि मानवी मूल्यांचे महत्त्व प्रभावीपणे व्यक्त झाले. त्यांच्या कलात्मक योगदानामुळे मराठी आणि हिंदी चित्रपटसृष्टी समृद्ध झाली असल्याचे मत डॉ. भोये यांनी व्यक्त केले.

सामाजिक कार्यातून माणुसकीचा संदेश

नाना पाटेकर यांच्या सामाजिक कार्याचा उल्लेख करताना डॉ. सुरेश भोये यांनी त्यांच्या मदतकार्याची माहिती दिली. गरजू विद्यार्थी, अनाथ मुले, आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबे आणि संकटग्रस्त शेतकरी यांच्यासाठी मदतीचा हात पुढे करण्याच्या त्यांच्या भूमिकेचे त्यांनी कौतुक केले.गरजू विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्य उपलब्ध करून देणे, आर्थिक अडचणींमुळे शिक्षणात अडथळे निर्माण होणाऱ्या विद्यार्थ्यांना मदत करणे, विधवा महिलांना वस्त्रदान करणे आणि गरीब कुटुंबांना उपजीविकेसाठी शेळी देण्यासारख्या मदतकार्याचा उल्लेख यावेळी करण्यात आला. दुष्काळामुळे आर्थिक संकटात सापडलेल्या शेतकऱ्यांना मदत करण्यासाठीही त्यांनी पुढाकार घेतल्याचे डॉ. भोये यांनी सांगितले.समाजातील वंचित आणि गरजू घटकांच्या अडचणी समजून घेऊन त्यांना शक्य ती मदत करणे, हीच खरी सामाजिक बांधिलकी असल्याचे या उदाहरणांतून स्पष्ट होते. केवळ प्रसिद्धीच्या झोतात राहण्यापेक्षा समाजातील गरजू व्यक्तींच्या जीवनात सकारात्मक बदल घडवून आणण्यासाठी प्रयत्न करणे महत्त्वाचे आहे. नाना पाटेकर यांच्या सामाजिक कार्यातून विद्यार्थ्यांनी संवेदनशीलता, सहकार्य आणि सामाजिक जबाबदारीची प्रेरणा घ्यावी, असे मत यावेळी व्यक्त करण्यात आले.

‘नटसम्राट’मधील भूमिकेची विशेष आठवण

प्रा. विजय अहिरे यांनी आपल्या मनोगतात नाना पाटेकर यांच्या अभिनयप्रवासाचा आढावा घेतला. मराठी आणि हिंदी चित्रपटांमध्ये त्यांनी विविध प्रकारच्या भूमिका समर्थपणे साकारल्या. त्यांच्या अभिनयातील ताकद, संवादांवरील पकड आणि व्यक्तिरेखेतील भावविश्व उलगडून दाखविण्याची क्षमता यामुळे त्यांनी प्रेक्षकांच्या मनात वेगळे स्थान निर्माण केले, असे त्यांनी सांगितले.मराठी रंगभूमीच्या इतिहासात महत्त्वाचे स्थान असलेल्या कुसुमाग्रज तथा वि. वा. शिरवाडकर लिखित ‘नटसम्राट’ या नाटकातील नाना पाटेकर यांच्या भूमिकेचाही प्रा. अहिरे यांनी विशेष उल्लेख केला. या नाटकातील व्यक्तिरेखेतील भावनिक संघर्ष, मानवी नात्यांमधील गुंतागुंत आणि कलाकाराच्या जीवनातील चढ-उतार प्रभावीपणे सादर करण्यासाठी मोठ्या अभिनयक्षमतेची आवश्यकता असते. नाना पाटेकर यांनी या भूमिकेद्वारे आपल्या अभिनयकौशल्याची प्रभावी ओळख करून दिली.नाटक आणि चित्रपट या दोन्ही माध्यमांमध्ये आपली स्वतंत्र छाप निर्माण करणारे कलाकार म्हणून नाना पाटेकर यांचे योगदान महत्त्वपूर्ण असल्याचे प्रा. अहिरे यांनी नमूद केले. त्यांनी १९९७ मध्ये नाशिक येथे आयोजित नाट्यसंमेलनाचे अध्यक्षपद भूषविल्याचाही उल्लेख त्यांनी केला. तसेच २०१३ मध्ये त्यांना पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आल्याची माहिती देत त्यांच्या कलात्मक योगदानाचा गौरव केला.

नाम फाउंडेशनच्या कार्याचेही कौतुक

दुष्काळग्रस्त शेतकरी आणि आर्थिक अडचणींमध्ये सापडलेल्या नागरिकांना मदत करण्याच्या सामाजिक कार्यात नाना पाटेकर यांचे योगदान महत्त्वाचे असल्याचे प्रा. विजय अहिरे यांनी सांगितले. अनाथ मुले आणि गरजू कुटुंबांसाठी केलेल्या मदतकार्यामुळे समाजातील संवेदनशीलतेचे महत्त्व अधोरेखित होते, असेही त्यांनी नमूद केले.यावेळी बारी परिसरातील नाम फाउंडेशनच्या माध्यमातून करण्यात आलेल्या शाळाविषयक कामाचेही त्यांनी कौतुक केले. ग्रामीण आणि आदिवासी भागातील विद्यार्थ्यांना शिक्षणासाठी आवश्यक सुविधा मिळणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. शाळांच्या विकासासाठी आणि विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रगतीसाठी सामाजिक संस्थांनी पुढाकार घेणे गरजेचे असल्याचे मत त्यांनी व्यक्त केले.शिक्षण, सामाजिक मदत आणि सांस्कृतिक क्षेत्र यांचा परस्परांशी जवळचा संबंध आहे. विद्यार्थ्यांना दर्जेदार शिक्षण मिळाल्यास त्यांच्यामध्ये आत्मविश्वास निर्माण होतो. त्याचबरोबर समाजातील विविध घटकांनी शिक्षणासाठी हातभार लावल्यास ग्रामीण भागाच्या विकासाला गती मिळू शकते. या दृष्टीने सामाजिक संस्थांच्या कार्याचे महत्त्व प्रा. अहिरे यांनी अधोरेखित केले.

विद्यार्थ्यांसाठी प्रेरणादायी संदेश

महाविद्यालयीन जीवनात विद्यार्थ्यांनी केवळ अभ्यास आणि परीक्षांपुरते मर्यादित न राहता समाजातील प्रश्नांविषयी जागरूक राहणे आवश्यक आहे. कला, साहित्य, नाटक आणि चित्रपट यांसारख्या माध्यमांमधून सामाजिक वास्तव समजून घेता येते. त्याचबरोबर गरजू व्यक्तींना मदत करणे, शिक्षणापासून वंचित असलेल्या विद्यार्थ्यांना प्रोत्साहन देणे आणि समाजहिताच्या उपक्रमांमध्ये सहभागी होणे, ही प्रत्येक नागरिकाची सामाजिक जबाबदारी आहे.नाना पाटेकर यांच्या अभिनयाची प्रेरणा घेताना त्यांच्या सामाजिक कार्यातील संवेदनशीलतेकडेही विद्यार्थ्यांनी लक्ष द्यावे, असा संदेश या कार्यक्रमातून देण्यात आला. प्रसिद्धी, यश आणि पुरस्कार यांच्याबरोबरच समाजासाठी केलेले कार्यही व्यक्तिमत्त्वाची खरी ओळख निर्माण करते, ही बाब उपस्थितांच्या मनोगतातून अधोरेखित झाली.

मान्यवरांची उपस्थिती; कार्यक्रमाची सांगता

या श्रद्धांजली कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन प्रा. कविता भोये यांनी केले. त्यांनी कार्यक्रमातील विविध टप्प्यांचे सुयोग्य पद्धतीने संचालन करत उपस्थितांना नाना पाटेकर यांच्या कार्याची आठवण करून दिली. कार्यक्रमाच्या शेवटी उपप्राचार्य डॉ. विनायक बागुल यांनी उपस्थितांचे आभार मानले.यावेळी महाविद्यालयाचे उपप्राचार्य डॉ. विनायक बागुल, प्रा. राहुल देसले, प्रा. वसंत गावित, श्री. देविदास बागुल, श्री. मिलिंद पवार, श्री. गिरीधर भालेराव, श्री. नाना कोर यांच्यासह महाविद्यालयातील सर्व शिक्षक, शिक्षकेतर कर्मचारी आणि विद्यार्थी उपस्थित होते.नाना पाटेकर यांच्या अभिनयाचा गौरव, सामाजिक कार्याची आठवण आणि समाजाप्रती असलेल्या बांधिलकीचा संदेश देणारा हा श्रद्धांजली कार्यक्रम भावपूर्ण वातावरणात पार पडला. त्यांच्या कलात्मक योगदानासोबतच गरजू व्यक्तींच्या मदतीसाठी केलेल्या कार्यातून माणुसकी, सहकार्य आणि सामाजिक जबाबदारीची प्रेरणा मिळते, हा विचार या कार्यक्रमातून अधोरेखित झाला.

— दिव्य भारत बीएसएम न्यूज, सुरगाणा

दिव्य भारत बीएसएम न्यूज : मंगळवार , दिनांक 20 ऑक्टोबर 2026